Yeşil Yaşam Rehberi Yazılar

Merkezi sinir sistemi bozukluklarına kültürlerin aynasından bakmak Fidapeyzaj ziyaretçileri için hazırladığımız bu rehberde Merkezi sinir sistemi bozuklukları nelerdir hakkında bilmeniz gerekenleri anlatıyoruz. Dünyanın farklı köşelerinde insanların bedenlerini, hastalıklarını ve iyileşme deneyimlerini nasıl anlamlandırdığını keşfetmek her zaman derin bir merak uyandırmıştır. Bir köy meydanında anlatılan eski bir hikâyede, bir şifacının ellerindeki sembollerde, bir ailenin hastalık karşısında aldığı ortak kararlarda ya da modern bir hastanenin teknolojik ortamında aynı soruyla karşılaşırız: İnsan bedeni ve zihni arasındaki ilişkiyi nasıl yorumlarız? Bu soruya yalnızca biyoloji üzerinden değil, kültür, toplum ve insan deneyimi üzerinden de yaklaşmak gerekir. Merkezi sinir sistemi; beyin ve omurilikten oluşan, insanın hareketlerini,…

Zaza Nerelidir? Bir Defter Sayfasından Başlayan Yolculuk Kayseri’de soğuk bir kış akşamıydı. Penceremin önünde oturmuş, her zamanki gibi eski deri kaplı günlüğümü açmıştım. Benim için günlük tutmak sadece yaşadıklarımı yazmak değil; bazen içimde biriken sorulara cevap aramak, bazen de kendimi daha iyi tanımak demekti. 25 yaşındaydım ve hayatımın bu döneminde geçmişe, köklere ve insan hikâyelerine her zamankinden daha fazla merak duyuyordum. O akşam aklımda tek bir soru vardı: “Zaza nerelidir?” Bu soru aslında basit bir meraktan doğmamıştı. Birkaç gün önce iş yerinde yaptığımız bir sohbet sırasında Zaza kültürü hakkında konuşulmuş, herkes farklı bir şey söylemişti. Kimi sadece bir bölge adı…

Sosyal Kimlik Teorisi Kime Aittir? İnsanların “Biz” ve “Onlar” Ayrımını Anlama İnsan, doğduğu andan itibaren bir topluluğun parçası olma ihtiyacı hisseden sosyal bir varlıktır. Ailemiz, arkadaş çevremiz, yaşadığımız şehir, mesleğimiz, tuttuğumuz takım hatta bazen dinlediğimiz müzik türü bile kendimizi tanımlarken kullandığımız unsurlar hâline gelir. Peki insanlar neden bazı gruplara kendilerini yakın hissederken bazı gruplara karşı mesafeli davranır? İşte bu sorunun önemli cevaplarından biri Sosyal Kimlik Teorisi ile açıklanır. “Sosyal kimlik teorisi kime aittir?” sorusunun cevabı, sosyal psikoloji alanında önemli çalışmalara imza atan İngiliz psikolog Henri Tajfel ve onun öğrencisi John Turner olarak verilir. Bu teori özellikle 1970’li yıllarda geliştirilmiş ve…

Bir Metnin Betimleyici Olduğunu Nasıl Anlarız? Gerçekliği Anlatmanın Felsefi Katmanları Bir metni okurken bazen kendimizi tuhaf bir sorunun içinde buluruz: Karşımızdaki cümleler yalnızca dünyayı mı anlatıyor, yoksa dünyaya dair bir anlam mı inşa ediyor? Bir yazar bir ağacın gövdesini, bir şehrin kalabalığını ya da bir insanın yüzündeki ifadeyi aktarırken gerçekten olduğu şeyi mi gösterir, yoksa kendi bakış açısından yeni bir gerçeklik mi kurar? Belki de asıl soru şudur: Bir metin bize dünyayı gösterdiğinde, gördüğümüz şey gerçekten dünya mıdır, yoksa insan zihninin dünyaya tuttuğu bir aynanın yansıması mı? Bu soruya yaklaşmak için yalnızca edebiyat bilgisi yeterli değildir. Çünkü betimleme meselesi, insanın…

Köpek Balıkları Neden Akdeniz’e Geldi? Denizlerin Sessiz Devleri Üzerine Gerçekler ve Tartışmalar Akdeniz’de köpek balığı görmek, son yıllarda insanlarda garip bir karışım oluşturuyor: biraz korku, biraz merak, biraz da “Acaba denizlerimiz değişiyor mu?” endişesi… Özellikle sosyal medyada birkaç görüntü yayıldığında ortalık hemen karışıyor. Bir kesim “Denizler işgal altında” derken, başka bir kesim “Zaten buradaydılar, sadece fark etmiyorduk” diyor. Peki gerçek ne? Benim düşüncem şu: Köpek balıklarının Akdeniz’e gelişi yeni bir istila hikâyesi değil. Asıl şaşırtıcı olan, onların burada var olmasına rağmen yıllardır denizleri kendi malımız gibi görmemiz. Denizleri kirletiyoruz, balık stoklarını azaltıyoruz, iklimi değiştiriyoruz; sonra bir köpek balığı kıyıya yaklaşınca…

Bugün Fidapeyzaj sayfasında Akıl oyunları nelerdir hakkında akla gelen soruları tek tek ele alıyoruz. Akıl oyunları nelerdir? Ekonomik kararların görünmeyen stratejilerini anlamak Hayatın içinde sürekli seçimler yapıyoruz. Sabah kahvesini nereden alacağımızdan hangi mesleğe yöneleceğimize, birikimimizi nasıl değerlendireceğimizden toplum olarak hangi ekonomik politikaları destekleyeceğimize kadar her kararımız sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçlar arasında bir denge kurma çabasıdır. Çoğu zaman farkında olmasak da günlük yaşamımız, küçük ve büyük akıl oyunlarıyla çevrilidir. Çünkü her seçim bir vazgeçişi, her tercih başka bir ihtimalin kaybedilmesini beraberinde getirir. Akıl oyunları nelerdir? sorusu genellikle zeka testleri, strateji oyunları veya mantık problemleri üzerinden düşünülür. Ancak ekonomi perspektifinden bakıldığında akıl…

“Müşkilin telifi nedir” konusunda doğru bilgiye ulaşmak isteyenler için kapsamlı bir içerik hazırladık. Müşkilin Telifi Nedir? Bir Kayseri Akşamında Öğrendiğim Derin Anlam Sitemizden Önerilen: Anafaz Evresi nedir ? Kayseri’de yaşadığım evin küçük balkonunda, elimde eski deri kaplı günlüğümle oturduğum bir akşamı hiç unutamıyorum. Hava soğuktu, Erciyes’in beyazlığı uzaktan kendini gösteriyordu. Çayım yavaş yavaş soğurken ben yine her zamanki gibi içimde birikenleri yazmaya çalışıyordum. 25 yaşındaydım ve günlük tutmak benim için sadece yaşadıklarımı kaydetmek değil, kendimi anlamaya çalıştığım bir yoldu. O gün günlüğümün sayfasına tek bir cümle yazmıştım: “Bazı soruların cevabı hemen bulunmaz ama insan aramaktan vazgeçmemeli.” Bu cümleyi yazmamın sebebi,…

Bugün Fidapeyzaj sayfasında Türk Telekom’da internet devir ücreti ne kadar hakkında akla gelen soruları tek tek ele alıyoruz. Türk Telekom’da İnternet Devir Ücreti Ne Kadar? Dijital Mülkiyetin Felsefesi Üzerine Bir Düşünce Denemesi Bir Hat Devredilirken Aslında Neyi Devrederiz? Bir insanın elindeki bir internet aboneliğini başka birine aktardığını düşünelim. Sadece birkaç form doldurulur, kimlik bilgileri doğrulanır ve belirli bir ücret ödenir. Peki gerçekten yalnızca bir hizmet mi el değiştirir? Yoksa görünmeyen bir dijital bağ, bir alışkanlıklar bütünü, bir iletişim alanı ve hatta kişinin gündelik yaşamının küçük bir parçası mı başka birine aktarılır? Bir internet aboneliği devri sırasında akla gelen basit soru…

Kurutmada Çeken Tişört Nasıl Açılır? Günlük Hayattan Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi Bir tişörtün kurutma makinesinde küçülmesi çoğu insan için ilk bakışta basit bir ev işi sorunu gibi görünür. Ancak kıyafetlerle kurduğumuz ilişki, yalnızca kumaş, beden ve bakım meselesinden ibaret değildir. Giyinmek; kimlik, ekonomik koşullar, toplumsal beklentiler ve hatta sosyal adaletle bağlantılı bir konudur. “Kurutmada çeken tişört nasıl açılır?” sorusu da aslında günlük hayatın içinde farklı grupların deneyimlerine dokunan küçük ama anlamlı bir meseledir. İstanbul’da yaşayan 29 yaşında biri olarak sokakta, toplu taşımada ve iş hayatında insanların kıyafetleriyle kurduğu ilişkiye sık sık tanık oluyorum. Bir tişörtün küçülmesi bazen…

Büyük Av Ne Zaman Başlar? Tarihten Günümüze Av Sezonunun Değişen Yüzü Sabahın erken saatleri… İnsan bazen pencerenin önünde durup şu soruyu kendine soruyor: “Doğanın ritmiyle bizim hayatımız arasındaki bağ ne zaman başladı?” Belki bir ormanda yürürken duyulan kuş sesi, belki eski bir köy hikâyesinde anlatılan av günleri, belki de takvimde yaklaşan bir tarih… Büyük avın ne zaman başladığı sorusu aslında yalnızca bir sezon başlangıcını değil, insanın doğayla kurduğu binlerce yıllık ilişkiyi de anlatıyor. Bugün “Büyük av ne zaman başlar?” sorusuna verilen cevap, geçmişteki gibi yalnızca hava koşullarına veya hayvanların hareketlerine bağlı değildir. Modern dünyada av sezonları bilimsel araştırmalar, yaban hayatı…